Pogadaj z tureckim barmanem

I nie tylko z barmanem – sklepikarz i kelner też każdego chętnie wysłuchają i zamówienie przyjmą.

Kolejny odcinek ściagi z tureckiego jest zainspirowany komentarzem na forum Podróże rowerowe i kalendarzem (upalne lato tuż tuż).

Pojawiają się tu literki z kropkami u góry, takie jak ü i ö, i idealnie byłoby wymawiać je jak niemieckie umlauty albo francuskie u i eu, ale jak ktoś nie potrafi, to też przeżyje i zamówi sobie to, co zechce.

Dla spragnionych nie tylko wrażeń:

bir bira jedno piwo
I jeden browar – bo w Turcji najwięcej sprzedaje się różnego rodzaju Efesów (75% udziału w rynku!), a także dlatego, że Efes to chyba jedyny turecki producent. Oprócz piw, które w nazwie mają Efes, warzą również piwko o nazwie Marmara.
Myląca jest nazwa innego browaru – Türk Tuborg, bo taki on turecki, jak gliwicki Opel jest polski; robiony na licencji Carlsberga, właścicielami są Izraelczycy.
Z kolei nazwa Tekel teraz kojarzy się bardziej ze sklepami monopolowymi, a był to liczący się browar, w dodatku państwowy, o długiej tradycji (powstał w 1890 roku); obecnie w rękach prywatnych, można Tekle dostać w niektórych sklepach i posmakować.

iki kahve dwie kawy
Jeśli ktoś chce kawę rozpuszczalną, to lepiej powiedzieć İki nescafe, przy czym pod nazwą nescafe funkcjonują kawy rozpuszczalne różnych marek.

üç çay [ucz czaj] trzy herbaty

A w tej herbatce nie pływa szałwia, ani żaden robal, tylko jeszcze jakieś inne ziele "adaczajowe"

dört adaçay [adaczaj] cztery „adaczaje”
Ada znaczy wyspa, czyli „herbatka z wyspy”, najczęściej chodzi o „herbatkę z szałwi”, której smak nie przypomina jednak wywaru z saszetek naszego Herbapolu; podawana z cytryną czy bez posiada udowodnione działanie orzeźwiające.

beş sahlep pięć …
napojów ze „sproszkowanych bulw storczyka męskiego”, smakuje lepiej niż by to wynikało z opisu, ale to właściwie propozycja na chłodne dni

altı ayran sześć ayranów
Ayran można kupić albo zrobić samemu, mieszając jogurt (typu bałkańskiego, ale też i w Turcji najłatwiej o taki właśnie jogurt, choć na określenie „bałkański” by się pewnie krzywili) z wodą i odrobiną soli – i to się świetnie sprawdza w czasie upałów

yedi yeşil çay [jedi jeszil czaj] siedem zielonych herbat

sekiz su osiem szklanek/butelek wody
Czy chodzi o szklanki czy butelki, to będzie czasem wynikało z kontekstu sytuacyjnego – bo na przykład w sklepie nikt przecież nie pomyśli, że chodzi nam o szklanki

dokuz meyve suyu [mejwe suju] dziewięć soków owocowych
Znowu – czy będzie chodziło o szklanki czy kartony, zależy od sytuacji.

on maden suyu dziesięć butelek wody mineralnej
Od razu napisałam, że chodzi o butelki, bo w tym przypadku jest to w Turcji opcja domyślna. Mineralkę sprzedają w małych szklanych butelkach, to co jest rozlewane do większych plastykowych, jest po prostu wodą pitną, nie ma bąbelków i niewiele w niej minerałków.

Niech żyje turecki!
Turcy nie używają liczby mnogiej rzeczownika, gdy podają konkretną liczbę, bo uważają, że skoro jest liczba przy rzeczowniku, to wiadomo, czy mowa o jednej sztuce czy większej ilości.
Tak więc: jedno piwo = bir bira, dziesięć piw = on bira, tu bira, tam bira, piwa są i logika też.

Bonus:

lütfen proszę
Można dodać na końcu, na przykład On bira lütfen, czyli Poproszę dziesięć piw.

A moe to te Cı€ zaınteresuje?